ابن أبي الحديد ( مترجم وحاشيه : محمود مهدوى دامغانى )

13

جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى )

اما بازگشت فقه اماميه و شيعه به على ( ع ) آشكار است . فقيهان صحابه عبارتند از عمر بن خطاب و عبد الله بن عباس و آن هر دو فقه خود را از على ( ع ) آموخته‌اند . در مورد ابن عباس موضوع آشكار است و اما در مورد عمر همگان مى دانند كه او در بسيارى از مسائل كه بر او و ديگر اصحاب دشوار بود به على ( ع ) مراجعه مى كرد و عمر مكرر مى گفته است كه اگر على نبود عمر هلاك مى شد و گفتار ديگرش كه گفته است : اميدوارم براى مسأله پيچيده و دشوارى كه ابو الحسن على براى حل آن باقى نباشد ، باقى نمانم ، و گفتار ديگرش كه گفته است : هر گاه على در مسجد حاضر است ، نبايد هيچ كس ديگرى فتوى دهد . بدينگونه معلوم مىشود كه علم فقه هم به على ( ع ) منتهى مىشود . عامه و خاصه اين سخن پيامبر ( ص ) را نقل كرده‌اند كه فرموده است : « قاضى ترين و آگاهترين شما به علم قضاوت ، على است » و قضاوت همان فقه است و بر طبق اين سخن على ( ع ) فقيه‌ترين اصحاب پيامبر ( ص ) است و همگان روايت كرده‌اند كه چون پيامبر ، على را براى قضاوت به يمن گسيل داشت چنين گفت : « پروردگارا دلش را هدايت فرماى و زبانش را ثابت بدار » و على ( ع ) مى گفته است پس از آن هرگز در قضاوت ميان دو كس شك و ترديد نكردم . و على ( ع ) است كه درباره زنى كه پس از شش ماه فرزند زاييده بود و هم